วงจรงานก่อสร้าง 8 ขั้น จากแบบแนวคิดถึงแบบจริงหลังก่อสร้าง

1. 1 แบบแนวคิด (Outline design)ผู้ออกแบบแปลความต้องการเป็นผัง รูปด้าน และงบประมาณคร่าว ๆ · ได้: ผังบริเวณ แปลนหลัก รูปตัดหลัก สรุปพื้นที่ และประมาณราคาขั้นต้น · เช็ก: ตรงความต้องการใช้งาน ระยะร่นและกฎหมาย งบที่รับได้ · ตัดสินใจเรื่องใหญ่ให้จบที่ขั้นนี้ เพราะแก้ถูกที่สุด
2. 2 แบบรายละเอียด (Detail design)วิศวกรและสถาปนิกทำแบบก่อสร้างครบทุกระบบ · ได้: แบบสถาปัตย์ โครงสร้าง ไฟฟ้า ประปา ปรับอากาศ รายการประกอบแบบ (spec) รายการคำนวณ และ BOQ · เช็ก: แบบทุกระบบไม่ชนกัน มีลายมือชื่อและเลขใบอนุญาตผู้ออกแบบ · ใช้ใบ F-23 ตรวจรับแบบก่อนประมูลหรือเซ็นสัญญา
3. 3 จัดซื้อ ผลิต และส่งของ (Procurement, manufacturing, delivery)ผู้รับเหมาเสนอวัสดุและอุปกรณ์ให้อนุมัติ โรงงานผลิต แล้วส่งเข้าหน้างาน · ได้: ใบขออนุมัติวัสดุ (material submittal) แบบประกอบการผลิต (shop drawing) ใบรับรองโรงงาน (mill or test certificate) และกำหนดส่งของ · เช็ก: อนุมัติก่อนสั่งผลิต ของที่มาถึงตรงกับที่อนุมัติ เก็บตัวอย่างส่งทดสอบตามใบ T-01 ถึง T-04
4. 4 วิธีติดตั้ง (Installation method)ผู้รับเหมาเขียนวิธีทำงานและความปลอดภัยก่อนเริ่มงานเสี่ยง · ได้: method statement, risk assessment, แผนงาน และใบตรวจงานแต่ละขั้น · เช็ก: มีจุดหยุดรอตรวจ (H) ก่อนปิดงานที่มองไม่เห็นภายหลัง เช่น เหล็กเสริมก่อนเท ท่อก่อนปิดฝ้า · ใช้ใบตรวจงาน F ของงานนั้น
5. 5 ทดสอบ ส่งมอบระบบ และรายงาน (Testing, commissioning, systems integration, handover report)ทดสอบทีละอุปกรณ์ แล้วทดสอบรวมทั้งระบบตามลำดับ: ทดสอบขณะหยุดนิ่ง (เช่น อัดแรงดันท่อ วัดฉนวนสายไฟ) → เดินเครื่องทีละตัว → เดินพร้อมกันทั้งระบบ → ทดสอบรวมกับระบบอื่น (เช่น ไฟดับแล้วเครื่องสำรองไฟและระบบดับเพลิงทำงานร่วมกัน) · ได้: บันทึกผลทดสอบทุกรายการ รายงานส่งมอบระบบ และรายการข้อบกพร่อง (punch list) · เช็ก: ทุกค่าที่วัดเทียบกับเกณฑ์ในแบบ ผู้มีอำนาจลงชื่อครบ
6. 6 อบรม (Training)ผู้ติดตั้งสอนคนที่จะใช้และดูแลระบบจริง · ได้: คู่มือใช้งานและบำรุงรักษา (O&M manual) ตารางบำรุงรักษา รายชื่อผู้เข้าอบรม และวิดีโอหรือภาพประกอบ · เช็ก: คนที่อยู่จริงได้อบรม ไม่ใช่แค่ตัวแทน รู้วิธีปิดระบบฉุกเฉินและเบอร์ติดต่อ
7. 7 ส่งมอบและระยะรับประกัน (Handover and defects period)ส่งมอบงานพร้อมเอกสารครบ แล้วเริ่มนับระยะรับประกัน · ได้: หนังสือส่งมอบ ใบรับประกันอุปกรณ์ กุญแจและรหัส รายการอะไหล่ · เช็ก: ใช้ใบ F-18 ตรวจรับบ้านก่อนโอน · จดวันเริ่มรับประกันและเงื่อนไขการแจ้งซ่อม
8. 8 แบบจริงหลังก่อสร้าง (As built)ผู้รับเหมาแก้แบบให้ตรงกับที่สร้างจริงทุกจุดที่เปลี่ยน · ได้: แบบ as built ทุกระบบ ตำแหน่งท่อและสายที่ฝัง ตำแหน่งลวดอัดแรงถ้ามี และไฟล์ดิจิทัล · เช็ก: สุ่มวัดเทียบหน้างานจริง ส่งทั้งกระดาษและไฟล์ · นี่คือเอกสารที่ทำให้ต่อเติมและซ่อมในอนาคตปลอดภัย

1. ขั้นละ 1 คำถามก่อนปล่อยผ่านแต่ละขั้น ถามว่า ได้เอกสารของขั้นนี้ครบไหม และใครลงชื่อรับผิดชอบ
2. ผูกงวดเงินกับเอกสารจ่ายงวดเมื่อได้เอกสารและใบตรวจงานของขั้นนั้น ไม่ใช่เมื่อเวลาผ่านไป
3. เก็บทุกอย่างในที่เดียวตั้งโฟลเดอร์ 8 โฟลเดอร์ตามขั้น เก็บแบบ ใบอนุมัติ ใบตรวจ รูปถ่าย และผลทดสอบ
4. ตรวจจุดที่จะมองไม่เห็นอีกเหล็กเสริม ท่อในผนัง กันซึมใต้กระเบื้อง สายไฟในฝ้า ต้องมีรูปถ่ายและใบตรวจก่อนปิด
5. ปิดงานด้วย as builtไม่รับมอบงานจนกว่าจะได้แบบจริงหลังก่อสร้างและคู่มือครบ

ติ๊กได้เลย แล้วกดพิมพ์เป็นรายการไปยื่น

• ขั้น 1 ผังบริเวณ แปลนหลัก ประมาณราคาขั้นต้น
• ขั้น 2 แบบก่อสร้างทุกระบบ รายการประกอบแบบ รายการคำนวณ BOQ
• ขั้น 3 ใบขออนุมัติวัสดุ แบบประกอบการผลิต ใบรับรองโรงงาน
• ขั้น 4 Method statement แผนงาน ใบตรวจงาน
• ขั้น 5 บันทึกผลทดสอบ รายงานส่งมอบระบบ รายการข้อบกพร่อง
• ขั้น 6 คู่มือใช้งานและบำรุงรักษา รายชื่อผู้เข้าอบรม
• ขั้น 7 หนังสือส่งมอบ ใบรับประกัน กุญแจและรหัส
• ขั้น 8 แบบจริงหลังก่อสร้างทุกระบบ ทั้งกระดาษและไฟล์

รายการนี้ใช้เป็นแนวทาง งานเล็กอาจรวมบางขั้นเข้าด้วยกัน แต่เอกสารของขั้น 2 5 และ 8 ไม่ควรข้าม

• เริ่มสร้างด้วยแบบแนวคิด แล้วค่อยคิดรายละเอียดหน้างาน
• อนุมัติวัสดุหลังของมาถึงแล้ว ทำให้ปฏิเสธของผิดสเปกได้ยาก
• ทดสอบทีละเครื่องแล้วถือว่าเสร็จ ไม่ทดสอบรวมกับระบบอื่น
• รับมอบงานโดยไม่มีแบบ as built แล้วเจาะโดนท่อหรือสายในภายหลัง
• อบรมคนที่ไม่ได้อยู่ใช้งานจริง

Outline design

แบบแนวคิด: ผังและรูปทรงหลัก ยังไม่มีรายละเอียดก่อสร้าง

Detail design

แบบรายละเอียด: แบบก่อสร้างที่ใช้สร้างจริงได้ พร้อมสเปกและรายการคำนวณ

Shop drawing

แบบประกอบการผลิตหรือติดตั้ง ที่ผู้รับเหมาหรือโรงงานทำจากแบบก่อสร้าง

Commissioning

การทดสอบและปรับตั้งให้ระบบทำงานตามที่ออกแบบ ก่อนส่งมอบ

Systems integration test

ทดสอบให้หลายระบบทำงานร่วมกันถูกต้อง เช่น ไฟฟ้า ดับเพลิง ลิฟต์ ระบายอากาศ

Punch list

รายการข้อบกพร่องที่ต้องแก้ก่อนรับมอบ

As built

แบบจริงหลังก่อสร้าง ที่แก้ให้ตรงกับของจริงทุกจุดที่เปลี่ยนจากแบบ

1. RIBA Plan of Work 2020 (Royal Institute of British Architects) ลำดับขั้นงานออกแบบและก่อสร้าง ขั้น 0–7แหล่งรอง
2. ISO 19650-1:2018 การจัดการข้อมูลตลอดวงจรอายุของสิ่งก่อสร้าง (หลักการ)แหล่งรอง
3. ASHRAE Guideline 0-2019 The Commissioning Processแหล่งรอง
4. NFPA 4 Standard for Integrated Fire Protection and Life Safety System Testingแหล่งรอง
5. พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และฉบับแก้ไข (ข้อความรวมโดยสมาคมสถาปนิกสยาม)ต้นฉบับกฎหมาย

ตรวจข้อมูลล่าสุด 1 พ.ย. 2569

ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมาย แต่ละท้องถิ่นมีข้อบัญญัติเพิ่มเติมได้ ให้ยืนยันกับหน่วยงานในพื้นที่ก่อนยื่นหรือเริ่มงาน

กลับไปหน้าความรู้ทั้งหมดยังไม่แน่ใจ ถามเรา