สรุปสั้น ๆ
- ก่อนเริ่มสร้าง ต้องมีใบอนุญาตจากท้องถิ่น หรือแจ้งตามมาตรา 39 ทวิ อย่างใดอย่างหนึ่ง
- วิธีขอใบอนุญาต กฎหมายให้เวลาพิจารณา 45 วัน และขยายได้ไม่เกิน 2 ครั้ง
- บ้านพักอาศัยสร้างเสร็จแล้วเข้าอยู่ได้ ไม่ต้องขอใบรับรองอาคาร ต่างจากอาคารควบคุมการใช้
| เรื่อง | ขอใบอนุญาต (ข.1) | แจ้ง 39 ทวิ (ผย.1) |
|---|---|---|
| เริ่มงานได้เมื่อไร | เมื่อได้ใบอนุญาต (อ.1) | เมื่อได้ใบรับแจ้ง |
| ใครออกแบบและคุมงาน | ตามเกณฑ์ของขนาดงาน | ต้องเป็นผู้มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ |
| ท้องถิ่นตรวจเมื่อไร | ตรวจก่อนออกใบอนุญาต | ตรวจภายหลังได้ และแจ้งให้แก้ไขภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด (คู่มือระบุ 120 วัน) |
| เหมาะกับใคร | บ้านทั่วไป ไม่รีบเริ่มงาน | มีผู้ออกแบบและผู้ควบคุมงานพร้อม และอยากเริ่มเร็ว |
ทำตามนี้ทีละขั้น
- เช็กที่ดินก่อนซื้อแบบดูเอกสารสิทธิ ทางเข้าออก ผังเมือง และระยะร่น ที่กองช่างในพื้นที่
- ทำแบบให้ตรงกับที่ดินผังบริเวณ แบบแปลน รายการประกอบแบบ และรายการคำนวณถ้าต้องมี
- ยื่นคำขอท้องถิ่นตรวจเอกสาร 1 วัน แล้วให้ใบรับคำขอ
- ท้องถิ่นพิจารณาตรวจแบบ 2 วัน ตรวจสถานที่ 7 วัน และลงนาม 35 วัน รวม 45 วัน
- รับใบอนุญาต แล้วเริ่มงานเก็บใบอนุญาตและแบบไว้ที่หน้างาน แจ้งชื่อผู้ควบคุมงานให้ครบ
- ต่ออายุก่อนหมดอายุถ้างานไม่เสร็จตามอายุใบอนุญาต ให้ยื่นต่ออายุก่อนใบอนุญาตหมด
เตรียมเอกสาร
ติ๊กได้เลย แล้วกดพิมพ์เป็นรายการไปยื่น
เวลาและค่าใช้จ่าย
| เวลาตามกฎหมาย | 45 วัน ขยายได้ไม่เกิน 2 ครั้ง ครั้งละไม่เกิน 45 วัน |
|---|---|
| ค่าใบอนุญาตก่อสร้าง | ไม่เกิน 150 ตร.ม. 20 บาท · เกิน 150 ตร.ม. 200 บาท |
| ค่าตรวจแบบ | คิดตามพื้นที่ตามอัตราในกฎกระทรวง ท้องถิ่นจะแจ้งยอด |
| เลขแบบฟอร์ม | บางท้องถิ่นใช้แบบเฉพาะ เช่น กรุงเทพฯ ให้ถามก่อนกรอก |
พลาดกันบ่อย
- ซื้อแบบบ้านสำเร็จรูปแล้วไม่ตรวจกับที่ดินจริง ระยะร่นอาจไม่พอ
- เริ่มถมดินหรือตอกเสาเข็มก่อนได้ใบอนุญาต
- จ้างคนเซ็นแบบที่ไม่ได้คุมงานจริง
- ปล่อยใบอนุญาตหมดอายุระหว่างก่อสร้าง
คำศัพท์แปลเป็นภาษาคน
- ข.1
- แบบคำขออนุญาตก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคาร
- อ.1
- ใบอนุญาตที่ท้องถิ่นออกให้
- 39 ทวิ
- วิธีแจ้งแทนการขอใบอนุญาต โดยให้ผู้มีใบอนุญาตวิชาชีพรับผิดชอบการออกแบบและคุมงาน
- ผู้ควบคุมงาน
- คนที่ดูแลให้งานตรงตามแบบ คนละคนกับผู้รับเหมาได้
คำถามที่พบบ่อย
ขออนุญาตสร้างบ้านใช้เวลากี่วัน
กฎหมายให้เจ้าหน้าที่พิจารณาภายใน 45 วัน และขยายได้ไม่เกิน 2 ครั้ง ครั้งละไม่เกิน 45 วัน
สร้างบ้านเสร็จแล้วต้องขอใบรับรองไหม
บ้านพักอาศัยไม่ใช่อาคารควบคุมการใช้ จึงไม่ต้องขอใบรับรองอาคารเพื่อเข้าใช้ แต่ยังต้องขอเลขบ้านและไฟฟ้าประปาตามปกติ
แหล่งอ้างอิง
- พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 และฉบับแก้ไข (ข้อความรวมโดยสมาคมสถาปนิกสยาม)ต้นฉบับกฎหมาย
- คู่มือสำหรับประชาชน การขออนุญาตก่อสร้างอาคารตามมาตรา 21เอกสารราชการ
- คู่มือสำหรับประชาชน การแจ้งก่อสร้างอาคารตามมาตรา 39 ทวิเอกสารราชการ
- คู่มือกฎหมายควบคุมอาคาร จากศูนย์ข้อมูลข่าวสารของราชการเอกสารราชการ
- คู่มือประชาชนของท้องถิ่น อัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาตเอกสารราชการ
- รายการแบบคำขอฉบับปัจจุบัน ฝ่ายควบคุมอาคาร เทศบาลนครเชียงใหม่เอกสารราชการ
- คู่มือการอนุญาตก่อสร้างอาคาร การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยเอกสารราชการ
ตรวจข้อมูลล่าสุด 1 พ.ย. 2569
ข้อมูลนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมาย แต่ละท้องถิ่นมีข้อบัญญัติเพิ่มเติมได้ ให้ยืนยันกับหน่วยงานในพื้นที่ก่อนยื่นหรือเริ่มงาน